Aday Memurluk ve Asalet Tasdiki Rehberi
Aday memurluk ne kadar sürer, temel/hazırlayıcı eğitim ve staj nasıl işler, asalet tasdiki ne zaman ve nasıl yapılır? 657 m.54–58’e dayalı sade rehber ve asalet tarihi hesaplayıcı.
Aday memurluk nedir, ne kadar sürer?
Devlet memurluğuna ilk atanan kişi önce “aday memur” olarak göreve başlar; bu, asli memurluğa geçişten önceki deneme ve yetiştirilme dönemidir. 657 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz. Sürenin tam uzunluğu ile yürütülecek eğitim ve değerlendirme adımları, genel çerçeve içinde kalmak kaydıyla kurumunuzun tabi olduğu yönetmelik ve atama ilanına göre belirlenir. Kendi durumunuz için kurumunuzun personel birimine teyit ettirmeniz uygun olur.
Aday olarak atanmış Devlet memurunun adaylık süresi bir yıldan az iki yıldan çok olamaz ve bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz.
Temel eğitim, hazırlayıcı eğitim, staj
Aday memurlar, 657 sayılı Kanun’un 55. maddesi ve Aday Memurların Yetiştirilmelerine İlişkin Genel Yönetmelik uyarınca sırasıyla temel eğitim, hazırlayıcı eğitim ve staj aşamalarından geçirilir. Temel eğitim tüm memurlarda ortak konuları (Anayasa, genel mevzuat, görev bilinci gibi), hazırlayıcı eğitim ise sınıf ve göreve özgü bilgileri kapsar; staj öğrenilenlerin uygulamaya dökülmesini amaçlar. Bu aşamaların süreleri, programı ve değerlendirme esasları kurumun bağlı olduğu yönetmelikte düzenlenir. Bu aşamalarda başarılı olmak, asli memurluğa geçişin ön koşuludur.
Asalet tasdiki tarihini hesapla
Göreve başlama tarihinizi girin; 657 m.54’e göre asaletin en erken (1 yıl) ve en geç (2 yıl) tasdik edilebileceği yasal aralığı görün.
Tarihi seçtiğinizde yasal aralık (en erken–en geç) burada görünür.
Bu bir tahmindir, kesin tarih değildir. 657 sayılı Kanun m.54/58’e göre adaylık en az 1, en çok 2 yıldır; gerçek asalet tarihi temel/hazırlayıcı eğitim ve staj başarısı, olumlu sicil ve amir onayına bağlıdır ve onay tarihinden geçerlidir. Aylıksız izin, askerlik, doğum izni veya görevden uzaklaştırmada geçen süreler adaylığa sayılmaz ve tarihleri ileri kaydırır. Kesin bilgi için kurumunuzun personel birimine danışın.
Adaylık sürecinle ilgili sorunu Memur Asistanı’na sor →Asalet tasdiki nasıl yapılır?
Asalet tasdiki (asli memurluğa atanma) kendiliğinden gerçekleşen bir takvim olayı değildir. 657 sayılı Kanun’un 58. maddesine göre adaylık devresi içinde eğitimde başarılı olan aday, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanır. Atama onay tarihinden geçerli olur ve asli memurluğa geçiş tarihi adaylık süresinin sonunu geçemez. Yani asalet; eğitim/staj başarısı, olumlu değerlendirme ve amir onayına bağlı koşullu bir işlemdir, “bir yıl dolunca otomatik” gerçekleşmez.
Adaylıkta dikkat edilmesi gerekenler
Adaylık dönemi bir deneme süresidir ve göreve son verme riski taşır. 657 sayılı Kanun’un 56. maddesi, 7573 sayılı Kanunla (29/1/2026 tarihli Resmî Gazete) yeniden düzenlenmiştir; buna göre temel ve hazırlayıcı eğitim ile staj devrelerinin herhangi birinde başarısız olanlar, birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası alanlar ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alanların disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla ilişikleri kesilir. Aynı düzenlemeyle, ilişik kesme hükümlerini ayrı düzenleyen eski 57. madde yürürlükten kaldırılmıştır. Bu nedenle disiplin ve başarı konularında dikkatli olmak önemlidir; somut sebepler ve usul kurumunuzun mevzuatına ve güncel uygulamaya göre değerlendirilir.
Adaylığı uzatan / saymayan durumlar
Bazı süreler adaylığa sayılmaz; asalet tarihi ileri kayar.
Aylıksız izin ve askerlikte geçen süreler adaylık süresinin hesabına katılmaz; bu süreler kadar asalet tasdiki ileri kayar. Uzun süreli hastalık raporu veya görevden uzaklaştırma gibi durumların etkisi ise her olayda aynı olmayabilir — bu hâller varsa kesin tarih için personel biriminize danışın.
Aylıksız izinde ve askerlik nedeniyle görevden ayrı geçirilen süreler fiilen çalışılan adaylık süresine sayılmaz; bu süreler asalet tarihini ileri kaydırır, yani asli memurluğa geçiş bu kadar gecikebilir. Buna karşılık uzun süreli hastalık izni (rapor) veya görevden uzaklaştırma gibi kalemlerin adaylık süresine etkisi her olayda aynı olmayabilir ve uygulamada farklılık gösterebilir. Bu tür durumlarda sürenizin nasıl hesaplanacağını kurumunuzun personel birimine teyit ettirmeniz önerilir.
Sık yapılan hatalar
En sık yapılan hata, asaleti otomatik bir hak sanmaktır; oysa asalet eğitim başarısı, olumlu değerlendirme ve amir onayına bağlı koşullu bir işlemdir. İkinci yaygın yanılgı, aylıksız izin ve askerlik gibi sürelerin etkisini atlamaktır; bu süreler sayılmadığı için asalet tarihi beklenenden ileri kayabilir. Üçüncü olarak, adaylıkta göreve son verme kuralları 657 sayılı Kanun’da 2026’da değiştiği için eski madde numaralarına veya eski metinlere dayanmak yanıltıcı olabilir; süre ve hak hesaplarınızı kurumunuzun güncel mevzuatı ve atama ilanı üzerinden teyit etmeniz doğru olur.
Sıkça Sorulan Sorular
Adaylık süresi en az ve en çok kaç yıldır?
657 sayılı Kanun’un 54. maddesine göre adaylık süresi bir yıldan az, iki yıldan çok olamaz. Bu süre içinde aday memurun başka kurumlara nakli yapılamaz. Sürenin bu aralıktaki tam uzunluğu ile eğitim programı, kurumunuzun tabi olduğu yönetmeliğe göre belirlenir; kendi durumunuz için kurumunuza teyit ettirmeniz uygun olur.
Asalet tasdiki otomatik mi yapılır, başvuru gerekir mi?
Otomatik değildir. 657 sayılı Kanun’un 58. maddesine göre eğitimde başarılı olan aday, disiplin amirlerinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayı ile asli memurluğa atanır ve atama onay tarihinden geçerli olur. Süreç kişisel bir “başvuru” ile değil, idarenin teklif-onay işlemiyle yürür; bu yönüyle eğitim başarısı, olumlu değerlendirme ve amir onayına bağlı koşullu bir işlemdir.
Aday memur disiplin cezası alırsa ne olur?
657 sayılı Kanun’un 56. maddesine göre (29/1/2026 tarihli 7573 sayılı Kanunla yenilenen hâliyle) adaylık süresi içinde birden fazla uyarma ve/veya kınama cezası ya da aylıktan kesme veya kademe ilerlemesinin durdurulması cezası alan aday memurların, disiplin amirinin teklifi ve atamaya yetkili amirin onayıyla ilişikleri kesilir. Aynı madde kapsamında temel/hazırlayıcı eğitim veya stajda başarısızlık da ilişik kesme sebebidir. Somut sonuç cezanın türüne ve kurumunuzun güncel değerlendirmesine göre belirlenir.
Adaylıkta ilişiği kesilen tekrar memur olabilir mi?
657 sayılı Kanun’un 56. maddesine göre (7573 sayılı Kanunla yenilenen hâliyle) bu madde hükümlerine göre ilişikleri kesilenler, sağlık nedenleri hariç üç yıl süreyle Devlet memurluğuna alınmaz. İstifa gibi diğer ayrılma hâllerinin bu kuraldaki yeri ve memurluğa yeniden dönüş şartları olaya göre değişebileceğinden, kendi durumunuzu kurumunuzun personel birimine ve güncel mevzuata teyit ettirmeniz doğru olur.
Aylıksız izin ve askerlik adaylık süresini etkiler mi?
Evet. Aylıksız izinde ve askerlikte geçen süreler fiilen çalışılan adaylık süresine sayılmaz; bu nedenle asli memurluğa geçiş (asalet) tarihi bu süreler kadar ileri kayar. Yani bir yıl dolsa bile, arada sayılmayan süreler varsa asalet beklenenden geç gerçekleşebilir. Hesabın ayrıntısı için kurumunuzun personel birimine danışmanız uygun olur.
Adaylıkta yıllık izin kullanılabilir mi?
Yıllık izne hak kazanmanın genel kuralı, en az bir yıllık hizmet süresinin tamamlanmış olmasıdır; bu şart sağlandığında aday memur statüsünde olsa bile yıllık izin kullanılabilir. Bir yılını doldurmamış aday memur ise henüz yıllık izne hak kazanmamış sayılır. İzin süreleri ve uygulama ayrıntıları kurumunuzun izin yönergesine göre değerlendirilir; mazeret ve sağlık izinleri ise ayrı kurallara tabidir.
Kaynaklar ve Dayanak
Birincil dayanak: 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu m.54–58
İlgili Rehberler
Yasal beyan
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; hukuki veya idari danışmanlık yerine geçmez. Resmî işlem ve başvurularda ilgili kurumun yayımladığı güncel mevzuat ve duyurular esas alınmalıdır. Mevzuat değişebilir; tereddüt hâlinde kurumunuzun personel/insan kaynakları birimine danışın.