Memurun İzin Hakları Rehberi

Devlet memurlarının izin hakları 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’nun 102-108. maddelerinde düzenlenir. Başlıca izin türleri yıllık izin (m.102-103), mazeret izinleri (m.104: doğum, evlenme, ölüm), hastalık ve refakat izni (m.105) ile aylıksız izindir (m.108). Aşağıdaki çerçeve genel bilgilendirme amaçlıdır; sürelerin uygulanışı ve hizmet süresi hesabı kurumunuza göre değişebileceğinden teyit ettirin.

Yıllık izin süresi hizmet süresine bağlıdır (m.102): hizmeti 1 yıldan 10 yıla kadar (10 yıl dâhil) olanlara yılda 20 gün, 10 yıldan fazla olanlara 30 gün verilir. Zorunlu hallerde gidiş ve dönüş için bu sürelere en çok ikişer gün (toplam 4 güne kadar) yol izni eklenebilir. Hizmet süresi hesabında hangi hizmetlerin (önceki kamu hizmeti, askerlik vb.) sayılacağı değişebildiğinden kendi durumunuzu kurumunuza danışın.

Yıllık izinler amirin uygun bulacağı zamanlarda, toptan veya ihtiyaca göre kısım kısım kullanılır (m.103). Birbirini izleyen iki yılın izni bir arada verilebilir. Devir konusunda kural şudur: cari yıl ile bir önceki yıl dışında, daha önceki yıllara ait kullanılmayan izin hakları düşer. Yani genelde yalnızca içinde bulunulan yıl ve bir önceki yılın izni birikip kullanılabilir.

Mazeret izinleri m.104’te sayılır. Analık izninde doğumdan önce 8, doğumdan sonra 8 hafta izin verilir (çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir). Eşi doğum yapan memura isteği üzerine 10 gün babalık izni verilir. Memurun kendisinin veya çocuğunun evlenmesinde 7 gün; eşinin, çocuğunun, kendisinin ya da eşinin ana, baba ve kardeşinin ölümünde 7 gün izin verilir. Bunların dışında amirin onayıyla yıl içinde toptan veya bölümler halinde 10 güne kadar mazeret izni de verilebilir.

Hastalık izni rapora dayanır (m.105): memura, görev süresine bakılmaksızın verilen hastalık raporlarına göre en çok 12 ay (kanser, verem, akıl hastalığı gibi uzun süreli tedavi gerektiren hallerde 18 ay) izin verilebilir. Refakat izninde ise ana, baba, eş, çocuk veya kardeşinden birinin ağır kaza ya da uzun süren hastalığı sağlık kurulu raporuyla belgelenirse, aylığı korunarak 3 aya kadar izin verilir ve gerektiğinde bir katına kadar uzatılır. Süre ve şartlar rapora ve kuruma göre değişebileceğinden teyit ettirin.

Aylıksız izin m.108’de düzenlenir ve farklı hallerde verilir: refakat gerektiren durumlarda (sağlık kurulu raporuyla) en çok 18 aya kadar, doğum sonrası analık/süt izni bitiminde talebe bağlı olarak 24 aya kadar, muvazzaf askerlik ve bazı özel hallerde de aylıksız izin mümkündür. Süreler ve şartlar her hale göre farklılık gösterdiğinden, somut durumunuz için güncel madde metnini ve kurumunuzu esas alın.

Sık yapılan hatalar: yıllık izni henüz hak etmeden (bir hizmet yılı dolmadan) kullanmaya çalışmak; devir kuralını bilmeyip cari yıl ve bir önceki yıl dışındaki izinlerin düştüğünü kaçırmak; yol iznini (en çok 2+2 gün) yıllık izin gününden ayırt edememek. Ayrıca mazeret izni günlerinin (m.104) yıllık izinden ayrı olduğunu gözden kaçırmak da yaygındır. Şüphede kalırsanız yazılı olarak kurumunuzdan teyit alın.